W pierwszych latach życia dziecko rozwija się w niezwykle szybkim tempie. Szczególnie intensywnie dojrzewa jego mózg, wzrok i układ nerwowy. To właśnie dlatego suplementacja wybranych składników odżywczych jest ważnym elementem profilaktyki zdrowotnej. Jednym z nich jest DHA, czyli kwas dokozaheksaenowy, o którym wciąż mówi się dużo mniej niż o witaminie D, choć jego znaczenie dla rozwoju dziecka jest równie duże. Poniżej znajdziesz praktyczny przewodnik krok po kroku, który pomoże Ci zrozumieć, dlaczego DHA jest tak ważny, sprawdzisz jak go podawać dziecku, a także poznasz aktualne zalecenia specjalistów.
Czym jest DHA i dlaczego jest tak ważny dla dziecka?
DHA (kwas dokozaheksaenowy) to jeden z najcenniejszych kwasów tłuszczowych omega-3. Występuje głównie w tłustych rybach morskich i mikroalgach, a w organizmie pełni funkcję kluczowego budulca struktur nerwowych.
Dla dziecka DHA jest niezbędny, ponieważ:
● wspiera prawidłowy rozwój mózgu i funkcji poznawczych,
● odpowiada za dojrzałość i prawidłowe działanie narządu wzroku,
● wspiera układ odpornościowy,
● uczestniczy w kształtowaniu prawidłowych funkcji metabolicznych.
Największe zapotrzebowanie na DHA przypada na okres ciąży, niemowlęctwa oraz pierwszych dwóch lat życia, ponieważ jest to czas najbardziej dynamicznego rozwoju układu nerwowego. Właśnie wtedy systematyczne dostarczanie DHA ma największe znaczenie.
Co mówią eksperci?
W 2023 roku powstało stanowisko opracowane przez dziewięciu czołowych polskich ekspertów, w tym Konsultantów Krajowych w dziedzinie pediatrii, neonatologii i gastroenterologii dziecięcej oraz prezesów najważniejszych towarzystw naukowych. Jego celem było uporządkowanie i ujednolicenie zasad suplementacji DHA u najmłodszych oraz przedstawienie korzyści wynikających z suplementacji.
Najważniejsze wnioski ekspertów:
● Rola DHA jest szczególnie istotna w rozwoju niemowląt i małych dzieci, a jego suplementacja powinna być dobrana zgodnie z zaleceniami
● Znaczenie DHA jest porównywalne do znaczenia witaminy D, mimo że wielu rodziców i lekarzy koncentruje się głównie na witaminie D i pomija DHA, co warto zmienić.
To pierwsze tak kompleksowe opracowanie, które jasno podkreśla, że prawidłowa podaż oraz suplementacja DHA jest jednym z fundamentów wspierania rozwoju najmłodszych.
Dlaczego rodzice pamiętają o witaminie D, a zapominają o DHA?
Witamina D od wielu lat jest standardem suplementacji. Jej podawanie dziecku stało się rutyną. Informacje o niej znajdują się w każdej wyprawce, u każdego pediatry i na większości portali parentingowych. DHA pojawił się w świadomości rodziców znacznie później. Jest mniej popularny, rzadziej omawiany, a komunikacja edukacyjna dopiero w ostatnich latach zaczęła podkreślać jego znaczenie.
Biorąc pod uwagę aspekt edukacyjny i socjologiczny wielu rodziców postrzega witaminę D jako podstawową, a DHA jako opcjonalny dodatek. Tymczasem oba składniki są tak samo ważne, ponieważ wspierają inne układy, ale każdy z nich odgrywa kluczową rolę w rozwoju dziecka. Prawidłowy poziom DHA w okresie szybkiego dojrzewania mózgu i wzroku wpływa szczególnie korzystnie na rozwój poznawczy, jakość widzenia oraz wyższą odporność.
Jakie kwasy tłuszczowe są ważne w pierwszych 24. miesiącach życia?
W diecie dziecka kluczową rolę odgrywają wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6. Jednak tylko niektóre z nich wykazują wyjątkowe wsparcie rozwojowe.
Co warto zapamiętać?
● u niemowląt i dzieci do 2. roku życia szczególną rolę odgrywa DHA,
● dodatkowa suplementacja kwasami omega-3 w tej grupie wiekowej powinna uwzględniać ograniczenia podaży EPA, ponieważ kwas ten, poprzez konkurencję z kwasem arachidonowym (ARA), może wpływać na proces wzrastania,
● EPA nie jest zalecanym składnikiem suplementacji w pierwszych dwóch latach życia, natomiast jego stosowanie może być rozważane u dzieci starszych, przy zachowaniu odpowiednich proporcji kwasów tłuszczowych.
Dlaczego? DHA jest kluczowym budulcem struktur nerwowych, natomiast EPA pełni w organizmie inne funkcje, m.in. przeciwzapalne. Wysokie stężenia EPA nie są odpowiednie dla najmłodszych i nie zapewniają takich korzyści rozwojowych jak DHA. Dlatego suplementy dla maluchów zawsze powinny być oparte przede wszystkim na DHA.
Jak suplementować DHA? Praktyczny przewodnik
Wybór preparatu
Najważniejsze jest, aby preparat był przeznaczony dla niemowląt i małych dzieci. Powinien mieć optymalny skład, odpowiednie stężenie DHA oraz pochodzić ze sprawdzonego źródła.
Kiedy rozpocząć suplementację?
Suplementację można rozpocząć już od pierwszych dni życia dziecka – zwłaszcza jeśli nie jest karmione piersią. Dzieci karmione mlekiem modyfikowanym również mogą wymagać dodatkowego DHA, jeśli zajdzie taka potrzeba.
Jak podawać DHA?
Szczegółowe informacje dotyczące sposobu spożycia są jasno opisane na opakowaniu. DHA można dodać do mleka w butelce, podać na łyżeczce lub zmieszać z odrobiną pokarmu, w zależności od formy produktu. Preparaty dla niemowląt są zazwyczaj neutralne w smaku lub mają delikatny aromat, dzięki czemu dzieci dobrze je tolerują.
Częste pytania rodziców
Niektóre dzieci reagują na DHA delikatnym odbijaniem – to normalne zjawisko. DHA można łączyć z witaminą D i innymi suplementami dla dzieci.
Rola DHA w diecie mamy karmiącej piersią
Mama karmiąca również powinna dostarczać sobie DHA w dawce minimum 200 mg dziennie. Dzięki temu DHA przechodzi do mleka i wspiera rozwój malucha.
Jakie dawki DHA są zalecane? Aktualne rekomendacje mówią jasno: minimalna dawka spożycia DHA dla niemowląt >6. m. życia i małych dzieci (do 24 m.ż) wynosi 100 mg DHA dziennie. Dzieci powyżej 3. roku życia powinny spożywać min. 250 mg/dzień EPA i DHA.
Najważniejsza zasada w suplementacji DHA to regularność. Układ nerwowy rozwija się codziennie, dlatego codzienne dostarczanie DHA daje najlepsze efekty.
Jakie źródło DHA zalecają eksperci?
Eksperci w oficjalnym stanowisku wskazują, że kluczowe jest, aby DHA pochodziło z bezpiecznego i czystego źródła, wolnego od metali ciężkich, dioksyn czy polichlorowanych bifenyli (PCB). Kwasy omega-3 należy dostarczać z pożywienia (głównie ryb), a w razie potrzeby również z odpowiednio dobranych suplementów diety.
Jako preferowane źródło DHA wskazuje się preparaty pochodzące z alg. Otrzymuje się je w kontrolowanych warunkach, dzięki nie są narażone na środowiskowe zanieczyszczenia np. metalami ciężkimi. . W tym kontekście warto zwrócić uwagę na preparaty z linii Omegamed. Są one dostępne w kilku wariantach dostosowanych do potrzeb różnych grup wiekowych.
Dla najmłodszych przygotowano kapsułki twist-off odpowiednie dla niemowląt i małych dzieci. Dla maluchów po 1. roku życia – syrop w butelce, natomiast dzieci od 3. roku życia mogą sięgać po pastylki żelowe. Z kolei dla dzieci 5+ przewidziano syrop zamknięty w kapsułkach do żucia. Do tej kategorii należą m.in. Omegamed Baby, Omegamed Baby+D 0+ oraz Omegamed baby+D 6m+ , które oprócz DHA dostarczają również witaminę D3 w ilości zgodnej z aktualnymi zaleceniami i dopasowanej do wieku dziecka.
W przypadku starszych dzieci rodzice mogą sięgnąć po linię Omegamed Odporność. Mimo sugerującej nazwy składniki tego produktu wspierają nie tylko prawidłowe działanie układu odpornościowego, ale także rozwój mózgu, narządu wzroku oraz kości. Wynika to z obecności DHA, które sprzyja utrzymaniu właściwej pracy mózgu i prawidłowego widzenia, oraz witaminy D, kluczowej dla zdrowych kości i prawidłowej odporności. Preparaty Omegamed Odporność mają przyjemny, pomarańczowy smak i występują w trzech wariantach: 1+ (syrop w butelce), 3+ (pastylki żelowe do żucia) oraz 5+ (syrop w kapsułkach do żucia).
DHA zawarte w produktach Omegamed jest pochodzenia roślinnego, z alg. Algi hodowane są w kontrolowanych warunkach, dzięki czemu charakteryzują się najwyższą jakością.
Podsumowanie
DHA to składnik o kluczowym znaczeniu dla rozwoju niemowląt i małych dzieci – tak samo istotny, jak witamina D. Utrzymanie jego prawidłowego poziomu powinno być stałym elementem opieki nad maluchem, która obejmuje dostarczanie min. 100 mg DHA dziennie. . W pierwszych dwóch latach życia należy podawać wyłącznie DHA, bez EPA. Rekomendowanym źródłem DHA są preparaty z alg. Eksperci jednoznacznie wskazują, że odpowiednia podaż a w razie potrzebyregularna suplementacja DHA stanowi jeden z fundamentów prawidłowego rozwoju niemowląt i małych dzieci.
Suplementy diety nie mogą być stosowane jako substytut (zamiennik) zróżnicowanej diety. Zrównoważona dieta i zdrowy tryb życia są istotne dla zachowania zdrowia.
/Artykuł sponsorowany/
_______
Źródła:
- Czerwonka-Szafarka M., Socha P., Mojska H. i wsp., Stanowisko Grupy Ekspertów w sprawie suplementacji kwasu dokozaheksaenowego (DHA) i innych kwasów tłuszczowych omega-3 w populacji kobiet ciężarnych, karmiących piersią, niemowląt oraz dzieci i młodzieży, Standardy Medyczne/Pediatria, 2023, t. 20, s. 505-517
- Socha P., Suplementacja DHA w krytycznych okresach życia – jak w praktyce realizować polskie i międzynarodowe zalecenia, Standardy Medyczne/Pediatria, 2013, t. 10, s. 521-526
- EFSA Panel on Dietetic Products. Scientific Opinion on nutrient requirements and dietary intakes of infants and young children in the European Union. EFSA J 2013; 11(10):3408
